Kultura

Najstarsze i najbardziej niezwykłe drzewa. Mają tysiące lat i są wyższe niż wieżowce

Sekwoje olbrzymie w Narodowym Parku Sekwoi w USA (fot. My Good Images/Shutterstock)
podpis źródła zdjęcia

Najstarsze drzewo świata kiełkowało jeszcze przed zbudowaniem piramidy Cheopsa, a przy niektórych najpotężniejszych okazach ludzie wydają się być mrówkami. Przedstawiamy wam listę żywych – najzupełniej dosłownie – świadków historii ze świata roślin i najbardziej niezwykłych z nich.

Najstarszym drzewem rosnącym w Polsce jest cis pospolity Henryk, który ma około 1300 lat. To oznacza, że znajdujące się we wsi Henryków Lubański (woj. dolnośląskie) drzewo rosło już w czasach, kiedy Słowianie dopiero zaczynali wypierać Germanów z obszarów, w obrębie których leży dziś nasz kraj. 

Gdy Mieszko I przyjmował chrzest w 966 roku, Henryk miał już najprawdopodobniej ponad 200 lat. Najstarszy „Polak” przetrwał wszystkie wojny i zawieruchy, jakie przez kilkaset lat nawiedzały nasze państwo i przetaczały się przez nie. 

To niezwykle długie życie prawie zakończyło się w 1945 roku, kiedy pod koniec II wojny światowej cis został uderzony przez pocisk artyleryjski, ale na szczęście wyjątkowy okaz przetrwał wybuch bomby.
Na zdjęciu cis henrykowski (fot. PAP/Maciej Kulczyński)
Na zdjęciu cis henrykowski (fot. PAP/Maciej Kulczyński)

Najstarsze znane drzewo świata. Ma więcej lat niż piramida Cheopsa

Taki wiek to jednak nie jest żaden rekord, ponieważ na świecie istnieją rośliny znacznie starsze niż nasz cis, a najbardziej wiekowe z nich pamiętają czasy, kiedy ludzie nie znali jeszcze brązu ani żelaza. Tak jest w przypadku sosny długowiecznej, nazwanej drzewem Matuzalema, która znajduje się w starożytnym sosnowym lesie Bristlecone w Górach Białych w Stanach Zjednoczonych.

Matuzalem, noszący swoje miano od imienia proroka z Biblii, który według przekazu miał być najdłużej żyjącym człowiekiem w historii ludzkości, ma 4945 lat i jest drugą najstarszą istotą żywą na naszej planecie. (Dane pierwszego najstarszego drzewa są utrzymywane w tajemnicy przez rząd USA, ale ma mieć ono ponad 5 tys. lat). Kilkukrotnie podawano informacje o jeszcze starszych okazach, ale informacje – w myśl których jedno z nich, rosnące w Szwecji, ma mieć 9,5 tys. lat – pozostają na razie niepotwierdzone.
Na zdjęciu drzewo Matuzalema (fot. Mike Ver Sprill/Shutterstock)
Na zdjęciu drzewo Matuzalema (fot. Mike Ver Sprill/Shutterstock)
Sosna zaczęła kiełkować około 2832 roku przed naszą erą, a więc jeszcze w czasach, kiedy w starożytnym Egipcie panował okres wczesnodynastyczny. Jest starsza niż słynna piramida Cheopsa, którą wybudowano około 2650 roku p.n.e.

Lokalizacja prastarego organizmu nie została podana nigdy do wiadomości publicznej z obawy przed wandalami i nieostrożnymi turystami. Można go podziwiać jedynie na zdjęciach.

Mamutowce olbrzymie. Ludzie wyglądają przy nich jak mrówki

Mamutowiec olbrzymi (powszechniej znany jako sekwoja olbrzymia) Generał Sherman jest z kolei najpotężniejszym drzewem świata. Mierzy 84 metry wysokości (jest więc wyższy niż wieża kościoła Mariackiego w Krakowie), ma 8 metrów średnicy pnia i waży ponad 1200 ton. Zajmuje obszar o powierzchni 1487 metrów sześciennych.
Na zdjęciu najpotężniejsze drzewo świata, czyli General Sherman
Na zdjęciu najpotężniejsze drzewo świata, czyli General Sherman

Gigant znajduje się w Parku Narodowym Sekwoi w Kalifornii, a ludzie wyglądają przy nim niczym mrówki przy nas. Drzewo jest bardzo stare – według różnych szacunków ma mieć ono od 2,5 tys. do 3 tys. lat.


Niewiele mniejszy jest Prezydent rosnący w tym samym rezerwacie co poprzednik. Drzewo, z martwym od tysiąca lat dwunastometrowym wierzchołkiem (został wówczas uderzony przez piorun), mierzy 74 metry wysokości, a średnica jego pnia wynosi 8 metrów.


Mający około 3200 lat olbrzym nadal żyje i rozrasta się w szerokości. Naukowcy policzyli, że ma dokładnie 534 gałęzie, na których rosnąć może około 2 miliardów igieł i 82 tys. szyszek, z których większość jest wielkości kurzego jaja.

Na zdjęciu mamutowiec olbrzymi o imieniu President (fot. syang7792/Shutterstock)
Na zdjęciu mamutowiec olbrzymi o imieniu President (fot. syang7792/Shutterstock)

Najwyższe drzewo świata. Ma wysokość Central Tower

Kolosem jest również sekwoja wiecznozielona o imieniu Hyperion. To najwyższe drzewo na świecie. Mierzy ponad 115 metrów wysokości, czyli prawie dokładnie tyle samo ile wieżowiec Central Tower w Warszawie.
Na zdjęciu najwyższe drzewo świata o imieniu Hyperion (fot. JHVEPhoto/Shutterstock)
Na zdjęciu najwyższe drzewo świata o imieniu Hyperion (fot. JHVEPhoto/Shutterstock)

Zostało ono znalezione na terenie Parku Narodowego Redwood w USA. Przez pewien czas jego dokładna lokalizacja pozostawała tajemnicą, ale później dane ze współrzędnymi w nieznany sposób znalazły się w Internecie.

To – jeżeli porównamy je z poprzednikami – dość młode drzewo. Szacuje się, że może mieć około 800 lat. Naukowcy odkryli je dopiero w 2006 roku, po tym gdy olbrzyma odnalazła dwójka przyrodników.

Najcięższy organizm żywy na świecie. Ma ponad 80 milionów lat

Niezwykła jest również kolonia topoli osikowych Pando, która rośnie na Płaskowyżu Kolorado w amerykańskim stanie Utah. Wszystkie żyjące w niej drzewa mają wspólnego przodka sprzed 80 milionów lat i są jego klonami.
Na zdjęciu kolonia topoli osikowych Pando (fot. VW Pics/Getty Images)
Na zdjęciu kolonia topoli osikowych Pando (fot. VW Pics/Getty Images)

Mają one ponadto połączony system korzeniowy, co sprawia, że w momencie obumarcia jednego drzewa na jego miejscu wyrasta inne. Wiek najstarszych okazów to około 130 lat. 


Należy dodać, że jeżeli zsumujemy ich masę w całość – z uwagi na korzeniowe „więzi” – okaże się, że mamy do czynienia z najcięższym znanym organizmem żywym, który waży ponad 6 tys. ton.


RS

Więcej na ten temat